กัญชากับการบรรเทาอาการปวดเรื้อรัง – งานวิจัยว่าอย่างไร?
สมุนไพรโบราณ หรือความหวังใหม่ในการจัดการความเจ็บปวด
“อาการปวดเรื้อรัง” ไม่เพียงส่งผลต่อร่างกาย แต่ยังบั่นทอนคุณภาพชีวิตในระยะยาว
สำหรับผู้ป่วยที่ทนทุกข์จากอาการปวดเรื้อรัง เช่น ปวดข้อ ปวดหลัง ไมเกรน หรือโรคปลายประสาท การใช้ยาแผนปัจจุบันอาจไม่เพียงพอ และบางรายเกิดผลข้างเคียงจากยา
ทำให้การค้นหาทางเลือกใหม่ ๆ เช่น “กัญชาทางการแพทย์” กลายเป็นความหวังของทั้งผู้ป่วยและแพทย์
ทำไม “กัญชา” ถูกจับตามองในวงการแพทย์?
ในกัญชามีสารออกฤทธิ์สำคัญ 2 ชนิดหลัก ได้แก่:
THC (Tetrahydrocannabinol): มีฤทธิ์กระตุ้นระบบประสาท ช่วยลดปวด คลายกล้ามเนื้อ
CBD (Cannabidiol): ไม่ทำให้มึนเมา แต่ช่วยต้านการอักเสบ ลดอาการวิตกกังวล และปวด
ทั้ง THC และ CBD ส่งผลต่อระบบ Endocannabinoid System ในร่างกาย ซึ่งเกี่ยวข้องกับการควบคุมความเจ็บปวด อารมณ์ การนอนหลับ และระบบภูมิคุ้มกัน
งานวิจัยเกี่ยวกับ “กัญชากับอาการปวดเรื้อรัง”
1. การทบทวนงานวิจัยในระดับนานาชาติ (Systematic Review)
งานของ National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine (USA, 2017)
สรุปว่า: มีหลักฐานแน่ชัดว่ากัญชาหรือสาร THC มีประสิทธิภาพในการบรรเทา อาการปวดเรื้อรังในผู้ใหญ่
โดยเฉพาะอาการปวดจากเส้นประสาท (Neuropathic pain) และมะเร็ง
2. การทดลองใช้กัญชาในผู้ป่วยโรคปลายประสาท (Neuropathic Pain)
การศึกษาใน The Journal of Pain (2015) พบว่า:
ผู้ป่วยที่ใช้กัญชาแบบสูดไอระเหย (Vaporized THC) มีอาการปวดลดลงอย่างมีนัยสำคัญผลข้างเคียงที่พบน้อย ได้แก่ เวียนศีรษะ ง่วงนอน แต่สามารถควบคุมได้
3. CBD กับอาการปวดข้อ และโรคข้ออักเสบ
งานวิจัยจาก European Journal of Pain (2016) ทดลองใช้ CBD เจลทาภายนอกกับหนูทดลอง
พบว่าลดอาการบวม การอักเสบ และความรู้สึกปวดได้
แนะนำว่าการใช้ CBD แบบทา อาจปลอดภัยและเหมาะกับผู้สูงอายุ
4. กัญชา vs ยาแก้ปวดแผนปัจจุบัน
ในหลายประเทศ เช่น แคนาดา อิสราเอล สหรัฐฯ เริ่มใช้กัญชาแทน opioid ในผู้ป่วยที่มีความเสี่ยงติดยา
ผู้ป่วยจำนวนมากรายงานว่า กัญชาให้ผลคล้ายกับยาระงับปวดแต่อ่อนโยนกว่า และไม่มีอาการเสพติดรุนแรง
กลไกการลดปวดของกัญชา
THC จับกับตัวรับ CB1 ที่ระบบประสาท → ช่วยลดความรู้สึกเจ็บ
CBD ยับยั้งการส่งสัญญาณอักเสบ → ลดอาการบวมและปวด
กระตุ้นสารสื่อประสาท เช่น serotonin → ลดความรู้สึกทุกข์จากความเจ็บปวด
ปัจจุบันในไทย: ใช้รักษาอะไรได้บ้าง?
กระทรวงสาธารณสุขไทยอนุญาตให้ใช้กัญชาทางการแพทย์กับกลุ่มโรคดังนี้:
อาการปวดเรื้อรังที่ไม่ตอบสนองต่อยา เช่น ปวดปลายประสาท
อาการปวดจากโรคมะเร็ง
ภาวะคลื่นไส้ อาเจียน จากเคมีบำบัด
โรคลมชักบางชนิด
ผู้ป่วยต้องอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์เท่านั้น
คำแนะนำก่อนใช้กัญชารักษาอาการปวด
ควรปรึกษาแพทย์เฉพาะทาง หรือคลินิกกัญชาทางการแพทย์
หลีกเลี่ยงการใช้แบบสูบ – แนะนำรูปแบบน้ำมัน หรือตำรับยาไทย
ใช้ในขนาดต่ำ–ค่อย ๆ ปรับขึ้นภายใต้การติดตาม
ห้ามใช้ร่วมกับแอลกอฮอล์ หรือยากล่อมประสาท
ผู้ป่วยบางกลุ่มห้ามใช้: หญิงตั้งครรภ์, เด็ก, ผู้มีประวัติทางจิตเวช
สรุป
กัญชาทางการแพทย์มี “หลักฐานสนับสนุน” ว่าช่วยลดอาการปวดเรื้อรังได้จริง โดยเฉพาะในผู้ป่วยที่ตอบสนองต่อยาทั่วไปได้น้อย
แต่การใช้งานยังต้องอยู่ภายใต้การควบคุมของแพทย์ และต้องระวังผลข้างเคียงในบางราย
กัญชาไม่ใช่ “ยาวิเศษ” แต่เป็น “ทางเลือกใหม่” ที่ควรใช้อย่างรู้เท่าทัน เพื่อประโยชน์ต่อสุขภาพระยะยาว
แนะนำเว็บไซต์ https://healthychoicefarm.co.th สำหรับคนที่สนใจอุปกรณ์ทางปลูกกัญชา